2025_GR_00286 - Retributiereglement - Bibliotheek - BibliNK23 en aanvullende lokale retributies - Goedkeuring

Naast een gezamenlijke prijszetting is er ook ruimte voor een lokale retributiebepaling. Beiden krijgen een update. 

Bij het gezamenlijke reglement opteren we voor een kleine vermindering om maximaal in te zetten op leesbevordering en het aanhouden van klanten in de bibliotheek.
Bij het lokale reglement stijgen de retributies om hiervoor te compenseren en de prijzen meer marktconform te maken, en omdat indexering met 5% weinig zin heeft op de relatief kleine prijzen van de bibliotheek. Met deze scherpere stijging kunnen we de gehele beleidsperiode overbruggen.

Volgende wijzigingen komen aan bod in het nieuwe retributiereglement:

1. Reserveringskost: €1 enkel voor leden vanaf 14 jaar (gezamenlijk binnen BibliNK23)

Motivering:

• Leesbevordering: Door reserveringen gratis te maken voor kinderen tot 14 jaar, zetten we een belangrijke stap in het verlagen van drempels tot lezen. Kinderen zijn vaak afhankelijk van populaire reeksen en titels die snel uitgeleend zijn. Wanneer reserveren geld kost, kan dit een belemmering vormen, zeker voor gezinnen met beperkte financiële middelen. Gratis reserveren stimuleert gericht leesgedrag: kinderen kunnen actief op zoek gaan naar boeken die aansluiten bij hun interesses en leesniveau, wat hun leesmotivatie en leesvaardigheid ten goede komt. Bovendien draagt dit beleid bij aan gelijke kansen: elk kind, ongeacht achtergrond, krijgt dezelfde toegang tot het volledige aanbod van de bibliotheek. Dit sluit aan bij de bredere maatschappelijke doelstelling van de bibliotheek als inclusieve en laagdrempelige leeromgeving.
• Stroomlijning: Dit sluit aan bij het bestaande beleid rond boetes: kinderen krijgen pas boetes vanaf 14 jaar. Zo ontstaat een uniforme regeling.
• Financiële impact: In 2024 waren er 82 reserveringen door leden jonger dan 14 jaar. Dit komt neer op minder dan €100 aan gemiste inkomsten, wat een beperkte impact is. Gezien de beperkte omvang van dit bedrag, weegt de maatschappelijke meerwaarde van leesbevordering en gelijke toegang ruimschoots op tegen het verlies aan inkomsten. Bovendien kan dit beleid op termijn leiden tot een grotere betrokkenheid van jonge leden en hun gezinnen, wat de bibliotheek als publieke voorziening versterkt.

2. Lidgeld: invoering vanaf 26 jaar (gezamenlijk binnen BibliNK23)

Motivering:

• Drempelverlaging voor jongeren en studenten: Jongeren tussen 18 en 25 jaar vormen een doelgroep die de bibliotheek relatief weinig bezoekt. Door het lidgeld pas vanaf 26 jaar te laten ingaan, verlagen we de financiële drempel voor studenten en jongvolwassenen in een levensfase waarin het inkomen vaak beperkt is. Dit stimuleert hun blijvende betrokkenheid bij de bibliotheek en vergroot de kans dat ze ook na hun studies gebruik blijven maken van het aanbod.
  Deze maatregel sluit aan bij het bredere streven naar laagdrempelige toegang tot informatie, cultuur en educatie, en draagt bij aan een positieve beeldvorming van de bibliotheek als een toegankelijke plek voor jongeren. 
• Langetermijnvisie: Door jongeren gratis lid te laten blijven tot hun 26ste, investeren we in een duurzame relatie. We geven hen de kans om de bibliotheek te ontdekken en te waarderen zonder financiële belemmering. Dit vergroot de kans dat ze na hun studie bewust kiezen om betalend lid te blijven. Het is een strategie die inzet op lange termijnledenbinding in plaats van korte termijnopbrengsten. We hopen jongeren na hun studie als betalende leden te behouden.
• Regionale afstemming: Deze leeftijdsgrens is al ingevoerd of gepland in andere Kempense bibliotheken. Door deze regeling ook in Beerse toe te passen, zetten we een stap richting uniformiteit binnen de toekomstige intergemeentelijke samenwerking (IGS). Dit zorgt voor een consistente gebruikerservaring voor leden die zich in meerdere gemeenten bewegen.
• Financiële impact: In 2025 telt de bibliotheek ongeveer 103 actieve leden tussen 18 en 25 jaar. De opbrengst van lidgeld binnen deze groep bedraagt jaarlijks gemiddeld €450, wat neerkomt op slechts 7,5% van de totale lidgeldinkomsten (gemiddeld €6.000 per jaar). Aangezien sommige van deze leden ook lid zijn in andere BibliNK-bibliotheken en daar hun bijdrage leveren, is de werkelijke impact op de inkomsten nog kleiner. De maatschappelijke winst van een toegankelijker bibliotheekbeleid voor jongeren weegt ruimschoots op tegen dit beperkte financiële verlies. In 2024 telden we 155 actieve leners tussen 18 en 25 jaar; dat is goed voor 6% van het totale aantal actieve leners. Een groot deel daarvan is geen lener meer in 2025.

3. Lokaal retributiereglement Bibliotheek Beerse (vanaf artikel 3)

a. Prints en kopieën

Motivering:

• Nieuwe prijsstructuur: Tot nu toe werd er geen onderscheid gemaakt tussen zwart-wit en kleur, enkel- of dubbelzijdig printen, of het formaat van de afdruk. Dit leidde tot een weinig transparante prijsstructuur. Met deze wijziging zorgen we voor heldere communicatie en eerlijkheid: gebruikers betalen in verhouding tot het type en de hoeveelheid van hun afdrukken. Dit verhoogt het vertrouwen in de dienstverlening en voorkomt misverstanden aan de balie.
• Kostendekking: De nieuwe tarieven zijn afgestemd op de werkelijke kosten van het printen en kopiëren, inclusief papier, toner en afschrijving van de toestellen. Met deze prijsstructuur dekken we ruimschoots die kosten. Dit maakt het printaanbod financieel duurzaam en verantwoord, zonder dat het een verliespost wordt voor de bibliotheek.
• Financiële compensatie: In 2024 brachten prints en kopieën €410,40 op via kopiekaarten en een vaste prijs van €0,10 per print. Door de tarieven te differentiëren en beter af te stemmen op het gebruik, verwachten we een verdubbeling tot zelfs verdrievoudiging van deze inkomsten.
• Regionale vergelijking: Hoewel er binnen en buiten BibliNK23 (nog) geen uniforme prijsstructuur bestaat, blijkt uit vergelijking dat zwart-witprints boven €0,20 zeldzaam zijn. De voorgestelde tarieven blijven dus binnen een marktconforme marge. Voor kleurprints hanteren we meer dan een verdubbeling van de zwart-witprijs, wat gangbaar is in bibliotheken en andere publieke instellingen, en ook aanspoort om zwart-wit te printen. Zo blijven we competitief en toegankelijk, terwijl we tegelijk zorgen voor een eerlijke vergoeding voor intensiever gebruik van materiaal en apparatuur.

b. Uitdoofbeleid kopiekaarten

Motivering:

• Praktische vereenvoudiging: Het huidige systeem met kopiekaarten is omslachtig en niet meer afgestemd op de werking van de nieuwe kopieerapparaten. Gebruikers ervaren het systeem als onhandig. Door het systeem uit te faseren, zorgen we voor een gebruiksvriendelijkere en efficiëntere dienstverlening, die beter aansluit bij de verwachtingen van hedendaagse bibliotheekbezoeker.
• Prijsaanpassing: De prijs via kopiekaarten ligt momenteel onder de werkelijke kostprijs per kopie. Dit maakt het systeem niet kostendekkend. Door over te stappen op een duidelijk tarief per kopie, afgestemd op het type afdruk, creëren we een eerlijker en transparanter systeem.
• Stapsgewijze overgang: Het uitdoofbeleid biedt ruimte voor een geleidelijke overgang, waarbij bestaande kopiekaarten nog tijdelijk gebruikt kunnen worden. Zo vermijden we abrupte veranderingen en geven we gebruikers de kans om zich aan te passen aan het nieuwe systeem. Tegelijk maken we de weg vrij voor een modern print- en kopieerbeleid dat beter aansluit bij de infrastructuur en de noden van vandaag.

Overzicht alle lokale retributiewijzigingen

De retributies worden voorgesteld uit overwegingen van billijkheid ten aanzien van derden die geen gebruik wensen te maken van de geleverde diensten. Het gaat om een redelijke vergoeding van de prestaties die zoveel mogelijk de werkingskosten dekt.

Mevrouw Lili Jansen, schepen van Vaart, geeft toelichting bij dit agendapunt.

Retributiereglement - Samenwerking bibliotheken in de Noorderkempen (BibLiNK 23) + aanvullende lokale retributies bibliotheek Beerse, goedgekeurd op de gemeenteraad van 30 september 2021.

Retributiereglement - Bibliotheek, goedgekeurd op de gemeenteraad van 30 november 2023.